Op 25 november 2022 heeft de Hoge Raad bepaald dat een nihilbeding in huwelijkse voorwaarden, waarmee partners afzien van het recht op partneralimentatie voorafgaand aan hun huwelijk, juridisch nietig is. Deze uitspraak zet grenzen aan de contractvrijheid bij het opstellen van huwelijkse voorwaarden. Partijen kunnen dus niet voor hun huwelijk afspreken dat er geen partneralimentatie vereist is bij een echtscheiding.
Wat is een nihilbeding?
Een nihilbeding is een clausule in huwelijkse voorwaarden waarin staat dat er geen recht is op partneralimentatie na een huwelijk. Dit soort afspraken zijn nietig volgens artikel 1:400 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek. Volgens dit artikel zijn overeenkomsten waarmee van het verschuldigde levensonderhoud wordt afgezien, ongeldig.
Alternatieven en mogelijkheden
-
Afzien van partneralimentatie: Echtgenoten kunnen bij een echtscheiding samen besluiten afstand te doen van partneralimentatie, maar dit kan niet vooraf in huwelijkse voorwaarden vastgelegd worden.
-
Vooraf vaststellen van alimentatiebedrag: Het is mogelijk om vooraf een specifiek bedrag vast te leggen dat even hoog of hoger is dan wat wettelijk verschuldigd zou zijn. Dit biedt ruimte voor situaties waarin een partner geen wettelijk recht op alimentatie zou hebben, maar dit als gevolg van de huwelijkse voorwaarden wel ontvangt.
-
Wens om af te wijken: Hoewel juridisch niet afdwingbaar, kunnen partners in hun voorwaarden vastleggen dat ze aan de wettelijke regels willen voorbijgaan. Bij een scheiding kan dan gekeken worden of deze wens op basis van redelijkheid en billijkheid kan worden nageleefd.
Juridische context
De jurisprudentie van de Hoge Raad, zoals bevestigd op 25 november 2022, geldt ook voor huwelijken die in het buitenland gesloten zijn, bijvoorbeeld Marokko. Dit bevestigt de uniformiteit van de Nederlandse jurisprudentie betreffende partneralimentatie ongeacht de herkomst van het huwelijk.
Door dit arrest is het duidelijk dat de wet waarborgt dat partneralimentatie niet kan worden uitgesloten in huwelijkse voorwaarden voorafgaand aan het huwelijk. Partners dienen zich hiervan bewust te zijn bij het plannen van hun huwelijk en eventuele afspraken betreffende alimentatie.